Pierwszy Dzień Wiosny- scenariusz zabaw

 

21 marca jest szkole szczególnym dniem. Dla jednych to Dzień Wagarowicza, dla innych to dzień topienia Marzanny- symbolizującej pożegnanie zimy, dla jeszcze innych to dzień wspólnych zabaw i rozmowy o wiośnie-szczególnej porze roku, kiedy to przyroda budzi się do życia.

W wielu szkołach jest to dzień na tyle wyjątkowy, że odbiega on od standardowego dnia. Zachęcam by w tym dniu wygospodarować  nieco czasu na to, by wspólnie ze swoimi uczennicami/uczniami świętować nadejście wiosny.

Przygotowując dla uczniów aktywności bardzo ważne jest by angażowały one wszystkich. Działania, w których pracuje kilka osób powodują, że reszta się nudzi a to nierzadko wpływa to niekorzystnie na ich zachowanie. Najważniejszym dla mnie celem powitania wiosny jest wspólne bycie razem, budowanie zespołu opartego o współpracę a także czas spędzony na zabawie.

Na samym początku rozmawiamy o tradycjach związanych z obchodami pierwszego dnia wiosny. Pytamy uczniów czy znają jakieś zwyczaje z tym związane.

 

Aktywność 1

WIOSENNE BINGO

Potrzebne: karta pracy oraz flamaster/ołówek  dla każdego ucznia

Każdemu rozdajemy kartę Wiosenne BINGO (zał.1-1.1). Wspólnie wyjaśniamy znaczenie poszczególnych symboli na karcie. Omawiamy także zabawę. Oto jej przebieg:

Uczniowie chodzą po sali. Każdy podchodzi kolejno do koleżanek/kolegów zadając im pytania z karty, np. Czy lubisz jeździć na rolkach? Kiedy znajdą osobę, która lubi podejmować daną aktywność- piszą przy ilustracji pierwszą literę jej imienia. W przypadku dzieci jeszcze niepiszących- mogą postawić umowny znaczek lub daną ilustrację skreślić.

Kiedy poziomo w rzędzie lub pionowo w kolumnie osoba uzbiera 4 imiona krzyczy BINGO i kończy zabawę. Siada z boku, oczekując na innych.

Na koniec podsumowujemy pracę zdając uczniom pytania:

-Komu udało się skreślić pierwszą kolumnę?

W przypadku pozostałych kolumn/rzędów robimy podobnie.

-Kto znalazł osobę, która pomaga robić wiosenne porządki w ogórku, robi porządki w swojej szafie… ?

Wszystkie odpowiedzi uczniowie sygnalizują  przez podniesienie ręki w górę.

 

Aktywność 2

ZAMIANA MIEJSC

Do zabawy potrzebna będzie chusta animacyjna.

Każdy chwyta za jej brzegi. Nauczyciel podaje komunikaty. Następnie wszyscy jednocześnie podnoszą chustę do góry. W tym czasie przebiegają pod chustą uczniowie, którzy zgadzają się z danym stwierdzeniem i zamieniają się szybko miejscami. Zdania mogą też wypowiadać chętni uczniowie. Muszą one wiązać się z wiosną. Przykłady:

-Zamieniają się miejscami osoby, które lubią wiosnę.

-Zamieniają się miejscami osoby, które lubią jeździć na rowerze.

-Zamieniają się miejscami osoby, które lubią jeździć na rolakach.

-Zamieniają się miejscami osoby, które są uczulone na pyłki kwitnących roślin.

-Zamieniają się miejscami osoby, które pomagają w wiosennych pracach w ogrodzie.

-Zamieniają się miejscami osoby, które lubią bawić się na świeżym powietrzu.

Do kolejnych aktywności potrzebne będą zespoły. Dzielimy klasę na 3 lub 4-osobowe losowo dobrane zespoły. Sposoby losowania zespołów:

1.     Losowanie za pomocą szpatułek laryngologicznych

WARIANT 1

Na jednej krawędzi patyczka rysujemy flamastrem kropkę w odpowiednim kolorze. Ilość kolorów jest uzależniona od ilości grup.

WARIANT 2

Ustalamy na ile grup chcemy podzielić klasę oraz ilu osobowe mają być zespoły. Na patyczkach laryngologicznych piszemy imiona uczennic/uczniów. Losujemy po kolei osoby do poszczególnych drużyn.

2.  Przygotowujemy karteczki z wiosennymi obrazkami-skojarzeniami. Przy zespole 25 osobowym i podziale na zespoły 4-osobowe będzie 6 zespołów 4-osobowych i 1 zespół 5-osobowy. W tym przypadku przygotowujemy odpowiednią ilość karteczek z każdym symbolem do wylosowania przez uczniów. Uczniowie, którzy mają taki sam symbol-tworzą zespół (zał.2).

Aktywność 3

WIOSENNE PRANIE

Potrzebne dla każdego zespołu: zestaw ok. 20 spinaczy (klamerek) do prania, ok. 10 ubrań-koszulek, spodni…, suszarka do prania, koszyk lub miska, do którego wkładamy pranie (ubrania), mały koszyk lub woreczek na spinacze (klamerki)

Niezwykle pomocni są w przygotowaniu tej aktywności rodzice. Jeśli poprosimy ich wcześniej- pomogą nam w gromadzeniu tych przedmiotów.

Na początek pytamy co takiego wiosna robią ludzie. Uczniowie wymieniają czynności- wiosenne prace w ogrodzie, porządki w domu, mycie okien… Informujemy, ze czas zrobić też porządki w szafie i odświeżyć ubrania.

Uczniowie w zespołach mają za zadanie w jak najszybszym czasie:

1)rozłożyć suszarkę do prania (to musi być poprzedzone instrukcją i przećwiczeniem tej czynności przez uczniów),

2)rozwiesić na suszarce pranie,

3)przypiąć je spinaczami (klamerkami)

Po ukończonym zadaniu cały zespół siada przed suszarką w siadzie skrzyżnym. Jest to informacja, że zespół ukończył zadanie.

Nie przywiązujemy zbytnio wagi do tego, kto zwyciężył, bo liczy się dobra zabawa. Dlatego ważne są komunikaty typu: drużyna 1 zakończyła zadanie, drużyna 3 też ukończyła zadanie… Teraz sprawdźmy czy wszystkie drużyny wykonały poprawnie zadanie. Wszystkich nagradzamy oklaskami.

 

Aktywność 4

WIOSENNE PUZZLE (zabawa inspirowana pomysłem Zyty Czechowskiej)

Każdy zespół otrzymuje jedne pocięte puzzle (zał. 3.1- 3.5). Na umówiony sygnał zespół układa je tak, by po ułożeniu całości poszczególne elementy tworzyły kształt serca.

 

Na koniec podchodzimy wszyscy do poszczególnych zespołów i rozmawiamy na temat tego co znajduje się na poszczególnych puzzlach i jakie mają z tymi rysunkami wiosenne skojarzenia.

 

Aktywność 5

WSPÓLNE RYSOWANIE

Pomoce potrzebne dla każdego zespołu: gruby flamaster, okrągłe koło jak na poniższej ilustracji, kartka formatu A3

UWAGA: Koło z flamastrem można zastąpić sznurkiem i flamastrem. Instrukcja do jego wykonania znajduje się TUTAJ

 

Przed wykonaniem aktywności kartkę formatu A3 należy przytwierdzić do podłogi/ stolika papierową taśmą, by była ona stabilna podczas rysowania.

Nauczyciel pokazuje kolejno proste symbole (zał.4.1-4.4) 

  

Uczniowie mają za zadanie przy pomocy flamastra narysować je.

 

Efekty będą różne

Odmianą tej zabawy może być rysowanie na plecach. Osoba z przodu nie widzi co ma narysować na jej plecach osoba siedząca z tyłu. Po skończonej pracy mówi co to było.

Aktywność 6

ZABAWA FABULARYZOWANA Jak wygląda szczęście

autor: Ewa Kempska

Występują: rodzina zajączków: rodzice: mama, tata, dzieci: Śnieżynka, Rudzik, Pomponik

 

PRZEBIEG ZABAWY: Uczestnicy siedzą w rzędach:

-rząd I- tworzy mama

-rząd II- tata

-rząd III- Śnieżynka

-rząd IV- Rudzik

-rząd C- Pomponik

W każdym rzędzie jest/ może być kilka mam.. Rudzików…

Osoba prowadząca czyta opowiadanie. Kiedy uczestnicy usłyszą swoje imię/nazwę postaci, np.: mama- wszystkie „mamy” wstają i w jak najszybszym tempie obiegają wszystkich w koło i siadają na swoje miejsce. To samo dotyczy Śnieżynki, Pomponika.… Kiedy wywołany zostaje konkretny zajączek, np. Pomponik, wtedy biegnie tylko on, natomiast na hasło DZIECI- biegną wokół wszystkie dzieci, hasło RODZICE- biegnie mama i tata.

 

Zanim nauczycielka/nauczyciel rozpocznie zabawę:

a)informuje o zasadach, dzięki którym zabawa będzie bezpieczna

b)prosi by w trakcie zabawy uczniowie wsłuchali się w treść opowiadania i zastanowili się jak wygląda szczęście.

Treść opowiadania:

Pewnego wiosennego poranka, kiedy wszyscy jeszcze smacznie spali, promyki słońca na dobre rozgościły się w zajęczej norce. Ciepło rozlało się po niej w ułamku sekundy niemalże wszędzie, zaglądając w każdy jej kąt po czym delikatnie załaskotało prawie w tym samym czasie obydwoje rodziców- mamę oraz tatę. Tuż po przebudzeniu mama i tata uśmiechnęli się do siebie i przeciągnęli się leniwie w swym łóżku. Jakże cudownie zapowiadał się ten dzień!

Pierwsza wstała mama. Założyła szlafrok i poszła do kuchni nastawiając wodę na herbatę. Co prawda tata nie miał ochoty jeszcze wstawać, jednak kiedy poczuł unoszący się aromat świeżo zaparzonej przez swoją żonę herbaty z malin oraz liści mięty-usiadł na łóżku, założył kapcie i natychmiast  ruszył w kierunku kuchni.

Rodzice lubili te poranki przy wspólnej herbacie. Był to czas zarezerwowany wyłącznie dla nich. Czas, kiedy to ich trójka dzieci jeszcze smacznie spała. Rozmawiali wtedy o wszystkim. Jednego dnia wspominali chwile, kiedy jeszcze nie mieli dzieci i żyli tylko we dwoje.

-Ach, co to był za niesamowity czas, mogliśmy tyle podróżować- mówił z rozmarzeniem w głosie tata.

-To prawda, magiczny czas- wtórowała mu mama. Jednak dziś, nie wyobrażam sobie życia bez naszych ukochanych dzieci-dodała po chwili.

-Trudno się z tobą nie zgodzić moja droga- powiedział tata.

Innym razem wspominali pierwsze wspólne wakacje ze swoimi dziećmi kiedy to wybrali się do Poziomkowej Doliny i wszyscy razem kąpali się w rzece: Śnieżynka miała wtedy niespełna trzy miesiące, a bliźniaki Rudzik i Pomponik skończyli wtedy 2 lata.

I dziś, wśród unoszącego się nad kuchennym stołem aromatu smakowitej herbaty toczyła się kolejna poranna rozmowa zajęczej mamy i zajęczego taty. Tym razem na temat planów na rozpoczynający się dzień. W tym czasie dzieci jeszcze smacznie spały. Jednak słońce nie próżnowało. Po cichu, jakby skradało się na palcach- z sypialni rodziców przeniosło się do pokoju dzieci. Nieśmiało promyki wiosennego słońca zaczęły łaskotać najpierw Rudzika, który otworzył oczy ale nie zbudził reszty rodzeństwa. Po chwili jeden z promyczków nieśmiało połaskotał w nosek Pomponika i tak mu się zakręciło w nosku, że niespodziewanie zakrzyknął Apsik!!!

Wtedy zbudziła się Śnieżynka.

-Na te dobiegające z pokoju odgłosy zareagowała mama.

-Dzieci, pora wstawać!- powiedziała i razem z tatą weszli do ich pokoju i ucałowali trójkę swoich dzieci.

Po porannym myciu, cała rodzina zasiadła do stołu by zjeść śniadanie.

-Słuchajcie dzieci, nadeszła wiosna, dziś pięknie świeci słońce, więc czas na wiosenne porządki- powiedziała mama.

-Razem z mamą liczymy na to, że nam w nich pomożecie- dodał tata.

-Oczywiście!-powiedziały zgodnym chórem dzieci.

Tak więc cała rodzina zabrała się do pracy. Śnieżynce przypadło zamiatanie całej norki. Mama wymieniała w szafie zimowe ubrania na letnie. Tata zabrał się za mycie okien. Natomiast chłopcy- Pomponik i Rudzik zajęli się trzepaniem dywanów. Kiedy skończyli pracę w norce, przenieśli się do ogródka. Zanim jednak przystąpili do prac w ogrodzie mama powiedziała Ogłaszam przerwę na małe co nie co.

-Hurrraaa!!!!- krzyknęły chórem dzieci. Po czym wszyscy zasiedli do stołu znajdującego się w ogródku. Wypili pyszny sok marchwiowy świeżo wyciśnięty rano przez tatę i zjedli ciasteczka marchewkowe upieczone poprzedniego dnia przez mamę i Śnieżynkę.

Kiedy się posilili i odpoczęli, Rudzik zaczął grabić liście. Tata ze Śnieżynką i Pomponikiem mieli zająć się przekopywaniem grządek, jednak najpierw pomogli mamie je pielić. Na koniec wspólnie posadzili w ogórku warzywa. Mama z Pomponikiem sadzili marchewkę, tata z Rudzikiem sadzili sałatę, natomiast Śnieżynka podlewała wszystkie grządki. I tak pracowali w pocie czoła, że nawet nie zauważyli kiedy słońce schowało się już za horyzont i zaczęło przygotowywać się do snu układając się wygodnie na miękkich, puszystych chmurkach. Zaś rodzina zajączków wróciła do domu i zjadła wspólnie kolację przygotowaną przez mamę i tatę.  Śnieżynce, Pomponikowi i Rudzkowi przypadło nakrywanie do stołu i sprzątanie po kolacji. Rudzik zmywał naczynia, a Śnieżynka i Pomponik wycierali je.

-Pora kłaść się do snu- powiedział tata.

-Tatusiu, jeszcze chwilę-prosiły dzieci.

Mama spojrzała porozumiewawczo na tatę i dzieci otrzymały jeszcze pół godziny na wspólne zabawy i posty.

Kiedy wyznaczony czas minął, dzieci nieco grymasząc, poszły się myć i ułożyły się do snu. Mama przeczytała im kolejną przygodę o dzielnym rycerzu-zajączku, który pokonał własny strach. Tych opowieści cała trójka bardzo lubiła słuchać. Na koniec mama i tata ucałowali swoje ukochane brzdące Śnieżynkę, Rudzika i Pomponika, po czym sami poszli przygotowywać się do snu. Zanim jednak zgasili lampkę w dziecięcym pokoju powiedzieli:

- Dziś po raz kolejny udowodniliście, że jesteście pomocni i zawsze możemy na was liczyć. Dziękujemy wam nasze kochane dzieci-powiedział tata a po chwili dodał: Właśnie za to was lubimy! No i rzecz jasna też was kochamy! Jesteście całym naszym światem!

-Tak właśnie wygląda szczęście- dodała mama spoglądając na swoje dzieci i męża. A mówiąc to miała w oczach łzy. Czyżby to były łzy szczęścia?

 

Na koniec nauczyciel rozmawia z uczniami na temat treści opowiadania i zadanego na początku uczniom pytania „ Jak wygląda szczęście?”

Warto porozmawiać przy tym z uczniami na temat wartości:

a)współpracy

b)wspólnego czasu z rodziną- co sprawia uczniom największą radość w byciu razem z najbliższymi/ co robią wspólnie z rodziną lub co chcieliby robić (i jak sprawić, by tak było),

b)znaczenia słów taty: Właśnie za to was lubimy! Jesteście całym naszym światem!

A także:

-Za co kocha się swoje dzieci a za co się je lubi?

- Za co można lubić mamę/tatę/ dziecko?

-Co to znaczy być dla kogoś całym światem?

 Wszystkie załączniki do przeprowadzenia zajęć znajdują się TUTAJ

Miłej zabawy! 

 

Czytaj więcej »

Fotomozaika

 Jak pokazać wspólną pracę w atrakcyjny, ciekawy sposób? Proponuję narzędzie Mosaically.

Mosaically to narzędzie do tworzenia fotomozaik, czyli dużych obrazów zbudowanych z setek lub tysięcy małych zdjęć. Możesz wybrać jedno zdjęcie, które ma być „głównym obrazem”, i serię mniejszych fotografii, które zostaną użyte jako „kafelki” w mozaice. Po połączeniu wszystkich zdjęć powstaje efektowny obraz, który – z daleka – przedstawia główny motyw, a z bliska pokazuje wszystkie mniejsze zdjęcia jako elementy składowe.

Nie trzeba instalować żadnego programu – wszystko działa online. Wystarczy:

1. wybrać obraz główny,

2. wgrać zdjęcia pomocnicze,

3. kliknąć „stwórz mozaikę” – i gotowe!

Na lekcji uczniowie mogą samodzielnie pracować z narzędziem. To świetny sposób na m.in.: końcowe projekty, prezentacje multimedialne, klasowe wystawy.

Oto przykład użycia Mosaically na naszej lekcji, kiedy rozmawialiśmy o śladzie cyfrowym na podstawie bajki Jaś i Małgosia i kamyczkach, które zostawiał Jaś po drodze, żeby nie zgubić drogi do domu. W projekcie eTwinning „Magic World of Fairy Tale Heroes” naszym zadaniem było stworzyć – wspólnie z partnerami z innych krajów – różne ślady jako symbol śladu cyfrowego.

Tak jak na piasku zostaje odcisk stopy, tak w sieci zostają informacje o naszych działaniach. I choć nie widać ich gołym okiem – one tam są.

Photo mosaic by: edyta @ Mosaically

Czytaj więcej »

Emocje w sztuce

Inspiracją do naszych działań plastycznych był słynny obraz „Krzyk” autorstwa Edvarda Muncha. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł ekspresjonizmu – pełne napięcia, niepokoju i intensywnych kolorów. Obraz Muncha nie był dla uczniów „straszny”. Był ciekawy. 

Był pretekstem do rozmowy o emocjach. Jak sobie radzić ze złością, ze strachem. 

Zanim sięgneliśmy po pędzel, zastanawialiśmy się:

- Co czuje osoba na obrazie?

- Czy to jest strach, złość, a może samotnośc?

- Dlaczego niebo ma taki kolor?

Niektórzy uczniowie porównali twarz do maski, że jest niewyraźna, rozmyta.

Czytaj więcej »

Ocieplenie klimatu

Zmiana klimatu to temat, który budzi wiele emocji – także wśród dorosłych. Jak więc rozmawiać o nim z dziećmi, żeby budować odpowiedzialność?

Podczas szkolenia dla nauczycieli w Warszawskim Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń miałam szczęście zdobyć matę do gry planszowej  „EKOMANIA – ocieplenie klimatu” z kolekcji gier kangurgra. Co prawda nie była to wersja ogromna XXL, po której można skakać, ale na tyle duża (stolikowa), że wszyscy mogliśmy grać wspólnie na podłodze. I to był strzał w dziesiątkę. Gra okazała się świetnym pretekstem do rozmowy. Było dużo ruchu, śmiechu i współpracy. A przy okazji – bardzo konkretne pytania.

To, co szczególnie mnie ujęło, to połączenie ruchu z nauką. Dzieci nie siedziały w ławkach. Była dynamika, emocje, element współzawodnictwa i współpracy. A przy tym realne rozmowy o poważnych sprawach.

Temat klimatu nie musi być podany w tonie katastrofy. Wystarczy, że będzie podany w przystępny dla dzieci sposób np. w formie zabawy. Bo kiedy najlepiej zapamiętujemy treści? Wtedy, kiedy jest działanie i doświadczanie.

O czym jeszcze rozmawialiśmy z uczniami, aby pogłębić temat zmiany klimatu?

Co się zmienia? Co naukowcy obserwują?

- Dlaczego topnieją lodowce? Dlaczego zwierzęta tracą swoje środowisko?

Co możemy zrobić?

- oszczedzać energię

- nie marnować jedzenia

- wybierać rower zamiast samochodu

- segregować odpady

Czy dzieci mają wpływ?

-Tak – przez codzienne decyzje i rozmowy z dorosłymi.

PS Gra jest zdecydowanie dla klas 2-3 i wyżej. Mimo że zawiera wersję łatwiejszą i trudniejszą, pytania są rzeczowe i wymagają rozumienia pojęć. 

Czytaj więcej »

Wprowadzenie zasady pisowni spółgłosek miękkich na przykładzie spółgłoski ś/si -rozwiązania metodyczne

Pisanie poprawne pod względem ortograficznym jest niezwykle trudne, zwłaszcza kiedy to uczniowie rozpoczynają swoją edukacyjną przygodę. Ortografia jest ściśle powiązana ze słowem pisanym. Jak zauważa E. Polański, A. Jakubowicz, F. Dyka trudności wynikające z  poprawnym pod względem ortograficznym zapisem wyrazów powstają na skutek rozbieżności pomiędzy językiem mówionym a pisanym. Tak jest również w przypadku spółgłosek miękkich, których umiejętność poprawnego zapisu sprawia uczniom sporo trudności. Spółgłoski te poznają uczniowie w kl. 1 podczas nauki czytania i pisania. By posiąść umiejętność poprawnego ich zapisu ważne jest by uczniowie znali praktyczne pojęcia głoski i litery, rozpoznawali samogłoski i spółgłoski (dźwięczne, bezdźwięczne, twarde, miękkie) tworzyli wyrazy z sylab, dzielili wyrazy na sylaby.

Ortografia polska oparta jest o 4 zasady (fonetyczną, morfologiczną, historyczna i konwencjonalną. Na tej ostatniej oparta jest pisownia spółgłosek miękkich. Stąd też ważne jest by wprowadzając spółgłoski miękkie pamiętać aby podejmowane działania angażowały percepcję słuchową, wzrokową oraz ruchową, pamięć oraz orientację czasowo-przestrzenną. By nasze uczennice/ uczniowie dobrze zrozumieli regułę piswoni spółgłosek miękkich, ważne jest przemyślane, metodyczne podejście do tego aspektu. Poniżej przedstawiam propozycję zajęć dotyczącą wprowadzenia zasady pisowni spółgłosek miękkich  na przykładzie spółgłosek ś/si.

Zestaw wyrazów pomocniczych przy wprowadzeniu spółgłoski miękkiej ś/si:

-ś: w nagłosie: środa, ślub, śruba, ślimak, środek; w wygłosie: tatuś, Antoś, łoś, ryś; w śródgłosie: maślak, Zośka, kwaśny,

-si: w nagłosie: siano, siodło, siostra, siatka, sitko; w śródgłosie: Zosia, księga, osioł, kosiarka;

Ważne by wyrazy te były pozbawione innych zmiękczeń.

Zmiękczenia ś, si eksponujemy na dużych kartonikach (zał.1). 

Praca przebiega w następujących etapach:

1. Uczniowie podzieleni są na losowo dobrane 3-osobowe zespoły. W tym celu należy przygotować  tyle losów ile jest uczennic/uczniów. Na każdym z nich należy napisać cyfrę. Każda musi powtarzać się trzykrotnie. Uczniowie ciągną losy, szukają osób, które mają taką samą cyfrę. W ten sposób tworzą się zespoły. Każdy zespół otrzymuje zestaw wymieszanych wyrazów z ś, si (zał.2). Informujemy, że są 2 rodzaje zapisu spółgłoski miękkiej- przez kreskę nad s (pokazujemy) oraz przez i (pokazujemy). Zadanie uczniów polega na uporządkowaniu wyrazów i ułożenie ich odpowiednio, w zależności od ich zapisu- pod kartonikiem z ś lub si (zał.3).

2. Na dywanie nauczyciel kładzie dwa oddalone od siebie kartoniki z ś, si (zał.1).

Nauczyciel pokazuje kartonik z danym wyrazem (z zestawu tych, które otrzymali uczniowie, jednak dla lepszej widoczności powiększoną czcionką- zał.4.1-4.10). Uczniowie stają odpowiednio przy kartoniku rozłożonym na dywanie ś- jeśli w wyrazie występuje  spółgłoska zmiękczona znakiem diakrytycznym, przy si- jeśli spółgłoska zmiękczona jest przez i.

3.Każdy z uczniów zapisuje w zeszycie ( w kolumnie) wyrazy z ś. Przy czym ś zapisuje w tych wyrazach na czerwono.

4. Uczniowie w grupach dobierają układy graficzno-przestrzenne danych wyrazów z ś. Okienko dla ś jest zakolorowane na czerwono. Ilość okienek odpowiada ilości liter w danym wyrazie (zał.5). Sprawdzamy poprawność wykonania tego ćwiczenia.

5. Uczniowie pozostawiają układy graficzne poprzednio układanych wyrazów (zał.6).

6.Nauczyciel wypowiada dowolny wyraz a uczniowie wskazują ich układ graficzny.

7. Następnie uczniowie układają wyrazy w 3 kolumnach w zależności od tego, z ilu sylab się dany wyraz składa:

Wyrazy 1-sylabowe         Wyrazy 2-sylabowe      Wyrazy 3-sylabowe(zał.7)

8. Podobne ćwiczenie wykonujemy w wersji słuchowej.

I wersja: (do wyboru)

Na dywanie układamy napisy: 

Wyrazy 1-sylabowe                 Wyrazy 2-sylabowe         Wyrazy 3-sylabowe (zał.8)

W zależności od wypowiadanego przez nas słowa uczniowie stają w odpowiednim miejscu.

II wersja:

W zależności od wypowiadanego przez nas słowa uczniowie stają w odpowiednim miejscu:

a)    w przypadku wyrazów, które są jednosylabowe- uczniowie robią 1 podskok

b)    w przypadku wyrazów, które są jednosylabowe- uczniowie robią 2 podskoki

c)     w przypadku wyrazów, które są jednosylabowe- uczniowie robią 3 podskoki

9. Uczniowie w zespołach dzielą wyrazy w zależności od miejsca występowania w nim ś (nagłos/wygłos/śródgłos-zał.9).

Uczniowie pracują w dalszej części indywidualnie.

10. Każdy otrzymuje układy graficzne wyrazów, w których okienka czerwone oznaczają spółgłoskę ś. Uczniowie spośród wyrazów mają za zadanie znaleźć właściwy układ dla danego wyrazu i uzupełnić je brakującymi literami (zał.10). Spółgłoskę ś wpisują na czerwono. Po wykonaniu zadania uczniowie sprawdzają w swoich zespołach poprawność wykonania zadania. Robi to także nauczyciel odnosząc się do każdej z grup by podsumowali poprawność wykonania.

11. Podobnie ćwiczenie jak poprzednio, jednak nauczyciel przypina do tablicy/lub rozkłada na dywanie same układy graficzne wyrazów. Następnie wypowiada dany wyraz a uczniowie wskazują dany układ graficzny dla usłyszanego wyrazu. (zał.11-11.1).

12. Uczniowie ponownie łączą się w te same co poprzednio zespoły. Otrzymują teraz wyrazy z si i w grupach dobierają układy graficzno-przestrzenne tych wyrazów. Ilość okienek odpowiada ilości liter w danym wyrazie. Okienko dla si jest szersze i pokolorowane na zielono (zał.12). W ćwiczeniu tym zwracamy uwagę na zielone okienka i ich szerokość. Pytamy uczniów dlaczego według nich okienka te są szersze ( spółgłoska zmiękczona przez i). Przypominamy w podsumowaniu, że są 2 zapisy spółgłoski miękkiej-przez kreskę nad s (pokazujemy) oraz przez i (pokazujemy). Sprawdzamy poprawność wykonania tego ćwiczenia.

13. Nauczyciel mocuje na tablicy układy graficzne tych wyrazów z si. Wypowiada wyraz a uczniowie wskazują, który układ graficzny mu odpowiada (zał.13).

14. Uczniowie w zespołach dzielą wyrazy w zależności od miejsca występowania w nim si (nagłos/wygłos/śródgłos-zał.14).

15. Uczniowie stoją w rozsypce. Nauczyciel wypowiada wyraz z si (spośród materiału wyrazowego) a uczniowie dzielą dany wyraz na sylaby. Jeśli:

a)jest to wyraz 1-sylabowy- stają w szerokim rozkroku

b)jest to wyraz 2-sylabowy- siadają w siadzie skrzyżnym

c) jest to wyraz 3-sylabowy- stają na jednej nodze

Aktywności te mogą być inne, ustalone z grupą. Ważne by zapisać je na tablicy, by były dla wszystkich widoczne.

16. Uczniowie siedzą w kole. Nauczyciel rozdaje uczniom losowo sylaby, z których można ułożyć wyrazy z ś/si (zał.15-16). Następnie nauczyciel mówi wyraz ze spółgłoską miękką. Uczniowie, którzy mają daną sylabę w wyrazie wykładają ją na środek i tworzą wyraz. Układają je odpowiednio w 2 kolumnach w zależności od rodzaju zmiękczenia spółgłoski.

Należy zwrócić uwagę uczniów na fakt, że są wyrazy jednosylabowe.

17. Prosimy uczniów by przyjrzeli się kolumnie z wyrazami z ś i zastanowili się co występuje po spółgłosce miękkiej zmiękczonej przez kreskę (ś). Uczniowie odpowiadają na pytanie, a my zapisujemy odpowiedzi uczniów na tablicy (konkretne spółgłoski). Następnie pytamy jak możemy je wspólnie nazwać. Uczniowie mówią, że to są spółgłoski. To samo ćwiczenie dotyczy si. Nauczyciel zapisuje odpowiedzi uczniów na tablicy (konkretne samogłoski). Następnie pytamy jak można je wspólnie nazwać. Uczniowie mówią, że są to samogłoski.

18. Uczniowie (jeśli zachodzi konieczność z pomocą nauczyciela) formułują zasadę pisowni spółgłosek miękkich:  Spółgłoskę (s) zmiękczamy przez kreskę jeśli występuje ona przed spółgłoską. Spółgłoskę (s) zmiękczamy przez i jeśli występuje ona przed samogłoską.

19. Pokazujemy uczniom plakat ortograficzny, który na kilka dni zawieszamy na tablicy głównej. Po kilku dniach wspólnie z uczniami zawieszamy do tablicy na ścianie bocznej. Każdorazowo wykonując ćwiczenia utrwalające ze spółgłoską miękką ś/si plakat ortograficzny zawieszamy na tablicy głównej. Po poznaniu wszystkich spółgłosek miękkich formułujemy ogólną zasadę pisowni spółgłosek miękkich i zamieniamy plakaty ortograficzne (zał.17-18)

20. Tworzymy 2 koła ze skakanek/liny. Należy je oznaczyć odpowiednio spółgłoskami miękkimi ś/si (zał.1). Nauczyciel wypowiada wyraz a uczniowie z ś lub si a uczniowie wbiegają do odpowiedniej pętli. Następnie nauczyciel pokazuje wyraz i wspólnie sprawdzają poprawność wykonania zadania przypominając zasadę. Pojawią się tu na sam konie inne wyrazy w zestawieniach: Zośka-Zosia, Maryśka-Marysia, Tośka-Tosia.

21. Uczniowie siedzą w półkolu. Zestawiamy ze sobą powyższe imiona i wspólnie  z uczniami analizujemy ich pisownię (zał.19).

W dalszej części tego typu ćwiczeń należy przećwiczyć:

1) pisownię wyrazów z kolejną nowo poznaną spółgłoską miękką. Należy pamiętać, by występowała w tych wyrazach jedna spółgłoska miękka np. ć-ci; propozycje wyrazów:

-ć: w nagłosie: ćma; w wygłosie: nić, pleć;

-ci: w nagłosie: ciasno, ciemno, ciasto; w śródgłosie: pociąg, bocian, kocioł;  

2) wdrożyć ćwiczenia różnicowania 2 spółgłosek miękkich, w zależności od tego jakie zostały już wprowadzone, np. ś/si/ć/ci.

3) analogicznie postępujemy z kolejnymi spółgłoskami miękkimi.

4) Kiedy już uczniowie poznają wszystkie spółgłoski miękkie, należy wykonać serię ćwiczeń w których spółgłoski miękkie będą znajdowały się na końcu wyrazu. Także i w tym przypadku należy pamiętać by angażowały percepcję słuchową, wzrokową oraz ruchową, pamięć oraz orientację czasowo-przestrzenną.

5) Następnie rozpoczynamy cykl ćwiczeń w celu utrwalenia pisowni spółgłosek miękkich także na nowym materiale wyrazowym, w końcowej części także w oparciu o wyrazy, które zawierają podwójne spółgłoski miękkie.

Wszystkie załączniki do przeprowadzenia zajęć znajdują się TUTAJ

Bibliografia:

P Polański, E., Jakubowicz, A., & Dyka, F. (1996). Ortografia i interpunkcja w nauczaniu początkowym. Przewodnik metodyczny dla nauczyciela. Wydawnictwo JUKA.

   Zakrzewska, B. (1992). Ćwiczenia w zakresie głosek miękkich jedno- i dwuliterowych. Życie Szkoły, 2, 21-27.

Czytaj więcej »

Zabawa karnawałowa

Nasi uczniowie spisali się na medal! (tak pisze o nas nasza Pani) – wszystko przygotowali samodzielnie: zaplanowali atrakcje, zorganizowali przestrzeń, zadbali o szczegóły, a po zakończonej zabawie… pięknie posprzątali.

Czekało na nas mnóstwo atrakcji: zabawa z krzesełkami, taniec pod liną, wyzwanie z kubkiem i papierem toaletowym, picie soku z cytryny (oj, miny były bezcenne!), loteria fantowa, taniec na gazecie, gra na zręczność, lista przebojów do wspólnego tańca oraz prawdziwy salon z tatuażami. A to tylko część przygotowanych niespodzianek!

To jednak nie wszystko. W trakcie naszego karnawałowego świętowania połączyliśmy się również online z partnerami projektu eTwinning poświęconego bajkom. Wspólnie zaśpiewaliśmy projektową piosenkę.

Bo kiedy uczniowie biorą inicjatywę w swoje ręce, dzieją się rzeczy naprawdę wyjątkowe.

Czytaj więcej »