Wprowadzenie pojęcia WYRAZ

 

Nauka czytania i pisania w klasie pierwszej powinna być poprzedzona rozumieniem pojęcia wyraz, głoska, litera, sylaba, zdanie. Są to istotne pojęcia także podczas usprawniania funkcji językowych, w tym poszerzeniu zasobu słownika czynnego uczniów. Pierwszym tego typu ćwiczeniem jakie proponuje moim uczniom jest uświadomienie uczniom czym jest pojęcie wyraz. Tak więc dwa minione tygodnie upłyneły nam m.in. pod hasłem wyraz. Rozwijanie świadomości językowej wymaga poprawnego operowania słownictwem, stąd też podczas zaznajamiania uczniów z tym pojęciem, często podczas różnego rodzaju ćwiczeń  używam sformułowań typu: Co to za wyraz? Podaj wyraz. Wyszukaj wyraz, który oznacza imię. Nazwij to jednym wyrazem. Przeczytaj wyraz.

Dostarczając uczniom konkretnych sytuacji edukacyjnych, uczniowie uświadamiają sobie, że wyraz to nic innego jak nazwa ludzi, zwierząt, przedmiotów, roślin, obiektów, zjawisk a także określenie cechy danego przedmiotu, zwierzęcia, obiektu, rośliny… W toku ćwiczeń, uczniowie uświadamiają sobie, że wyrazy mają określoną budowę- posiadają sylaby, głoski (wyrazy kilkuliterowe, jak i jednoliterowe). W zależności od stopnia zaawansowania ćwiczeń w zakresie poznawania pojęcia wyraz, uczniowie uświadomią sobie, że wyrazy są częścią zdania.

Zaczynając pracę nad pojęciem wyraz, unikam zdań zawierających przyimki i przysłówki, ponieważ na tym etapie jest to zbyt trudne i uczniowie łączą te wyrazy z bezpośrednio sąsiadującym wyrazem.

Przykład:

Zdanie: Kasia jedzie nad morze.

Uczniowie policzą, że w tym zdaniu są 3 wyrazy, bo wyrazy nad morze policzą jako jeden wyraz.

To samo będzie dotyczyło spójników.

Poniżej przedstawiam kilka propozycji ćwiczeń w zakresie doskonalenia umiejętnosci rozumienia pojęcia wyraz. 

✅Głuchy telefon

Uczniowie siedzą jeden za drugim. Osoba siedząca na samym końcu mówi „na ucho” osobie siedzącej przed nią jeden wybrany przez siebie wyraz. Ta z kolei podaje go osobie siedzącej przed nią. Osoba, która siedzi na samym początku mówi wyraz głośno. Następuje zamiana miejsc-osoba siedząca na samym początku idzie na koniec i podaje swój wyraz osobie siedzącej przed nią.

Uwaga: na samym początku pierwsze ćwiczenie przeprowadza nauczyciel podając swój wyraz.

✅Co to za przedmiot?

Każdy z uczniów wybiera 1 mały przedmiot ze swojego piórnika. Wszystkie przedmioty gromadzimy w jednym miejscu. Następnie jedna osoba wybiera z całego zestawu jeden przedmiot (ważne by nie był to swój przedmiot) i podaje osobie, która ma za zadanie odgadnąć po dotyku co to za przedmiot, podając jego nazwę. Następnie podaje przymiotniki (bez wprowadzenia pojęcia) określające ten przedmiot. Na początku wymaga to pomocy ze strony nauczyciela.

✅Przeliczanie wyrazów w zdaniu

Wersja 1

Uczniowie otrzymują tabliczki. Ja mam tabliczki wycięte z pleksy. Nauczyciel mówi zdanie a uczniowie przypinają do tabliczki tyle spinaczy do prania, ile słyszą wyrazów w zdaniu. W początkowej fazie tego ćwiczenia, musi nastąpić sprawdzenie poprawności wykonania zadania poprzez wspólnie przeliczanie wyrazów połączone z dotykaniem spinaczy-jeden wyraz= jeden spinacz. Wynika to  z faktu, że część uczniów przeliczając wyrazy będzie dzieliło je na sylaby. W tych przypadkach podczas wspólnego sprawdzania poprawności wykonania zadania zadaję uczniom pytanie: Mówimy po-mi-dor czy pomidor? Mówimy ta-bli-ca czy tablica? Wszystko po to by uczniowie dostrzegli różnicę pomiędzy sylabą a wyrazem, a co za tym idzie w wypowiadaniu słów.

Wersja 2

Uczniowie/ lub nauczyciel pisze w zeszycie cyfry od 1 do 6 (pionowo). Uczniowie przeliczają wyrazy w zdaniu i rysują tyle kółek, ile słyszą wyrazów w danym zdaniu. Po przeliczeniu wyrazów w sześciu zdaniach, uczniowie wymieniają się zeszytami i sprawdzają sobie wzajemnie poprawność wykonania zadania. Poprawne odpowiedzi zapisuję na tablicy.

✅Zagadki

Uczniowie siedzą w kole. Czytamy uczniom zagadki. Ja korzystam z gry Zagadki Smoka Obiboka. Uczniowie podają hasło zagadki. Wyjaśniając zasady mówię, że każdy ma podać hasło-wyraz. Po przeczytaniu zagadki mówię: Co to jest? Podaj wyraz. Celowo używam tutaj słowa wyraz.

Odmianą tej zabawy jest wymyślanie przez uczniów zagadek na podstawie ilustracji, czyli sytuacja jest odwrócona. Uczniowie widzą ilustrację, bez czytania zagadki i na podstawie ilustracji podają własne wskazówki do tej zagadki.

Przykład: Wazon

Uczeń zadaje zagadkę mówiąc: Jest to naczynie, do którego wkłada się kwiaty.

✅Znajdź imię

Mówię zdanie, w którym występuje imię. Uczniowie mają za zadanie odszukać to imię i podać je głośno.

Przykład: Wczoraj Paweł zjadł dużą porcję lodów.

Odpowiedź: Paweł

Uwaga: W instrukcji słownej mówię uczniom by podali wyraz oznaczający imię. Zdarza się, że niektórzy uczniowie początkowo nie będą wiedzieli o co chodzi w ćwiczeniu, dlatego podaję przykład, dodatkowo zatrzymuję się nad poprawnymi odpowiedziami wzmacniając je słowami: wyraz oznaczający imię to Paweł.

✅Jaki wyraz brakuje?

Nauczyciel mówi część zdania a uczniowie mają je dokończyć brakującym wyrazem.

Przykład: Mama obiera…

                Filip je pyszne …

                Ula lubi jeść zielone …

                Mam niebieskie …

✅Czytanie wyrazów

Wprowadzając naukę czytania metodą symultaniczno-sekwencyjną, na niektórych etapach pracy, uczniowie poznają wyrazy do globalnego czytania. Przy tej okazji uczniowie doskonalą pojęcie „wyraz”.

✅O jakim wyrazie myślę?

Nauczyciel podaje cechy przedmiotu, który ma na myśli. Zadaniem uczniów jest podanie co to za wyraz.

Przykład: Jest to smaczne, czerwone, kuliste (pomidor).

                Zimne, mogą mieć różne smaki, smakują szczególnie latem (lody).

Po kilku przykładach nauczyciela, to uczniowie mogą tworzyć tego typu zagadki a pozostali uczniowie podają o jaki wyraz chodzi.

✅Słuchaj i licz

Czytamy uczniom w wolnym tempie krótki tekst. W trakcie jego czytania uczniowie liczą ile razy w tekście pojawił się wyraz: mama.

Odmianą tej zabawy może być zabawa ruchowa. Kiedy uczniowie usłyszą dany wyraz mogą podskoczyć, zrobić pajacyka, obiec w koło swoje krzesło, dobiec do określonego miejsca (z zachowaniem zasad bezpieczeństwa).

 

Tego typu aktywności można by mnożyć w nieskończoność. Zachęcam do takich zabaw, ponieważ nauka przez ruch i zabawę jest najbardziej efektywna.

 

Czytaj więcej »

Pasowanie na ucznia za nami

Wczoraj oficjalnie Pierwszoklasiści z Gliczarowa Górnego zostali uczniami naszej szkoły. Wszystko za sprawą uroczystości Pasowania na ucznia. 

Powiem nieskromnie, że to była świetna uroczystość- bez długich przygotowań i stresu. Co prawda Pierwszoklasistów trochę zestresowała podniosłość chwili, co było widoczne podczas śpiewania piosenki "Owocowy blues". W pozostałych aktywnościach stresu nie było widać, ponieważ uczniowie wykonywali je w sposób naturalny, zadaniowy, bawiąc się tym co robią. A były to m.in takie oto zadania:

- Matematyka jest wszędzie. Znajdź w tej sali 4 przedmioty, które mają kształt figur geometrycznych. Uczniowie wymienili: lampy, okna, grzejniki, tablicę.

-Jak nazywa się Patron naszej szkoły i dlaczego jest naszym Patronem?

-Uporządkujcie cyfry od najmniejszej do największej.

-Kiedy usłyszycie dźwięk krótki-przymocujcie do słońca krótki promyk słońca. Jeśli dźwięk długi-przymocujcie długi promyk.

Rodzice przygotowali dla swoich dzieci upominki. Co było pozytywnie zaskakujące, że były one symboliczne, małe. Rodzice podeszli do tego tak: "Przecież nasze dzieci wszystko mają, więc po co dodatkowo kupować duże rzeczy i wymyślać niewiadomo co". Bardzo się z tym zgadzam. A radość dzieci z upominków była duża.

Wspólne biesiadowanie po uroczystości było miłym przeżyciem. Była to okazja do tego by się lepiej poznać i porozmawiać nie tylko o dzieciach, ale o wszystkim i tak naprawdę o niczym. Takie rozmowy budują relacje. 

Tym, którzy chcieliby skorzystać z naszego autorskiego scenariusza tej uroczystości podajemy link, kliknij TUTAJ

Oczywiście wszystkie zadania można dostosować do własnych uczniów. Ważne by miały charakter dobrej zabawy a nie były dla uczniów, jak i nauczycieli "sztywnym" obowiązkiem, który trzeba odhaczyć na liście zadań.

Wszystkie zadania były ukryte w balonach. By je wykonać- Pierwszaki musiały je przebić.

Czytaj więcej »

Dzień Kropki

Dziś obchodziliśmy Dzień Kropki, więc rozmawialiśmy na temat kropek, próbując pomóc kropce rozwiązać jej problemy z jakimi się na co dzień boryka. 

Co robi kropka kiedy jest ciemno?

Skąd się wzięły kropki na jabłku?

Kto pociesza kropkę kiedy jest jej smutno? Pokaż jak to robi?

Dlaczego kropka obudziła się dzisiaj zlana potem?

O co tak naprawdę pokłóciła się kropka ze znakiem zapytania?

Co to znaczy kiedy mama powie: Mam dość marudzenia. Jedziemy do lasu. Koniec kropka! Czy to oznacza, że kropka też wami jedzie? A co jeśli nikt nie będzie chciał jej zabrać?

Na te i na jeszcze inne pytania próbowaliśmy dzisiaj odpowiedzieć w Dniu Kropki. Nie byliśmy ani obklejeni kropkami, ani nie było w naszej sali żadnej dekoracji związanej z kropkami. Było raczej bardzo skromnie a wszystko co robiliśmy zachęcało naszych uczniów do twórczych rozwiązań. Początkowo uczniowie nie bardzo rozumieli jak odpowiadać na te pytania, więc otrzymali naszą pomoc. Na pytanie "Skąd się wzięły kropki na jabłku?" odpowiedziałam "Może jabłko jest uczulone na jabłka i nie może ich jeść. Stąd ta wysypka?" i wtedy uczniowie zrozumieli, że jest to zabawa z wyobraźnią. Nie wszystkim udało się odpowiedzieć samodzielnie, ale z pomocą klasy już tak.

Był to także czas rozmowy o emocjach a dokładnie o tym co zrobić kiedy się uczniowie boją. Każdy podzielił się swoimi sposobami, ale też otrzymał kilka innych wskazówek, np. kiedy się boimy, warto śpiewać piosenkę. Wtedy nasza uwaga jest przekierowana na tę właśnie czynność i zapominamy o strachu. Tak właśnie radzą neurobiolodzy. O emocjach będziemy rozmawiać jeszcze nie raz, bo to bardzo ważny temat. A poniżej jedno z naszych dzisiejszych aktywności- pytania o kropce, które losowali uczniowie.

Zajęcia związane z kreatywnością są ważnym i codziennym elementem naszej pracy, więc będzie o tym jeszcze nie raz.

Czytaj więcej »

Plastusiowy pamiętnik

Bez wątpienia „Plastusiowy pamiętnik” Marii Kownackiej to książka, do której wracamy zawsze na początku klasy 1. Naszym zdaniem jest to świetna lektura na pierwsze tygodnie w szkole, gdyż jest to opowieść o szkolnej codzienności i małym plastelinowym bohaterze.

Na początku warto zaprosić uczniów do świata dawnej szkoły. Rozmawiamy o tym, czym kiedyś pisano, jak wyglądały zeszyty, kałamarze, stalówki i atrament. Książkę czytamy fragmentami, ponieważ niektóre opisy mogą brzmieć czasami archaicznie. Lekturę warto uzupełnić wybranymi odcinkami filmu „Plastusiowy pamiętnik”, które pomagają dzieciom lepiej zrozumieć realia przedstawione w książce.

Tworzymy kleksy z atramentu — obserwujemy, jak rozlewają się na kartce, składamy papier, odciskamy symetryczne kształty i zastanawiamy się, co nam przypominają. Z kleksów powstają niezwykłe postacie, zwierzęta, potwory, mapy i fantastyczne krainy.

Możemy też ćwiczyć pisanie inaczej niż zwykle. Uczniowie piszą swoje imię atramentem po śladzie — powoli, uważnie, z koncentracją. To dobre ćwiczenie grafomotoryczne, ale też świetna okazja do rozmowy o tym, że pisanie kiedyś wymagało cierpliwości, dokładności i ostrożności. Jeden nieuważny ruch — i kleks gotowy!

Oto przykłady z lekcji:

https://programrazem.blogspot.com/2023/09/lekcja-kleksografii.html

Najbardziej wyczekiwanym momentem jest oczywiście lepienie własnego Plastusia. Każde dziecko tworzy plastelinowego bohatera — małego mieszkańca piórnika, który będzie mu towarzyszył w szkolnych przygodach. To niezwykłe, jak bardzo dzieci przywiązują się do swoich Plastusiów. Niektóre przechowują je bardzo długo — zdarza się, że uczniowie mają swojego Plastusia nawet do ósmej klasy. Mała plastelinowa postać staje się pamiątką z pierwszych szkolnych lat.

https://programrazem.blogspot.com/2023/09/oto-my-klasa-1c.html

Po wykonaniu Plastusia możemy nadać mu imię, opisać jego charakter, wymyślić, czego się boi, co lubi, komu pomaga i jakie przygody przeżywa w piórniku. Z takich pomysłów mogą powstać krótkie opowiadania, komiksy albo klasowy pamiętnik Plastusiów.

https://read.bookcreator.com/GwiG4pl0tGWMqVWlMeUFXcp27Tv1/FRy8rD7wT1-gIaaHXz1lTg/DT5UwVLySruCXPMPmxnGVw

Kolejnym krokiem może być projektowanie piórników. Korzystając z inspiracji i pomysłów edukacyjnych, na przykład z materiałów „Ale to ciekawe”, dzieci mogą przygotować własny piórnik: narysowany, wyklejony, zaprojektowany przestrzennie albo wykonany z pudełka.

Rozmawiamy o tym, co powinno znaleźć się w piórniku, jak można uporządkować przybory, co pomaga w codziennej pracy, a co przeszkadza. Dzieci projektują przegródki, miejsca na ołówek, gumkę, kredki, nożyczki i oczywiście — specjalny kącik dla Plastusia.

https://programrazem.blogspot.com/2023/09/co-kazdy-uczenuczennica-powinien-miec-w.html

Nowa podstawa programowa zachęca do tego, aby dzieci projektowały, konstruowały i sprawdzały działanie prostych rozwiązań technicznych. Dlatego po spotkaniu z Plastusiem możemy zaproponować uczniom wyzwanie:

Tutaj nasze wyzwania Warszawa dla Gliczarowa:

Zosia - koleżanka Tosi pożyczyła od niej ołówek i zapomniała oddać. Ołówek tak bardzo tęsknił za swoim domkiem piórnikiem i za Tosią, że poprosił dzieci z Gliczarowa, żeby go przetransportowały do piórnika Tosi. Stwórzcie magiczną maszynę, która przeniesie ołówek do piórnika Tosi. Uwaga! Wszystko musi obsługiwać zbudowana przez Was maszyna! Nagrajcie filmik. Powodzenia!

Gliczarów dla Warszawy

Zosia pożyczyła od Tosi nożyczki, ale zamiast je oddać, przez pomyłkę wyrzuciła je do kosza. Waszym zadaniem jest uratować nożyczki i dostarczyć je z powrotem do piórnika Tosi. Zbudujcie maszynę, która pomoże przetransportować nożyczki do piórnika. Na koniec nagrajcie krótki filmik pokazujący działanie Waszej maszyny. 

Czytaj więcej »

Współpraca

 

Współpraca jest jedną z najważniejszych umiejętności społecznych, którą warto rozwijać już od najmłodszych lat. Szczególnie cenne jest organizowanie pracy w losowo dobranych zespołach, ponieważ rozwija to umiejętność współdziałania z różnymi osobami, a nie tylko z koleżankami i kolegami z najbliższego kręgu. Dzięki temu uczniowie rozwijają umiejętność komunikacji, wzajemnego słuchania, dzielenia się zadaniami oraz wspólnego rozwiązywania problemów. Uczą się także akceptacji różnorodności, empatii i odpowiedzialności za pracę całego zespołu.

Praca w losowych grupach przynosi wiele korzyści. Pozwala:

👉odkryć swoje mocne strony

👉buduje zespół klasowy dając poczucie przynależności i bezpieczeństwa

👉zapobiega wykluczeniu niektórych osób

👉sprzyja nawiązywaniu nowych relacji

👉uczy negocjacji i kompromisu

👉sprzyja aktywnemu słuchaniu i prowadzenia dialogu

👉doskonali umiejętność rozwiązywania konfliktów

👉rozwija umiejętność dzielenia się zadaniami

👉uczy odpowiedzialności za zespół

👉doskonali umiejętność wspólnego rozwiązywania problemów

👉rozwija empatię, wrażliwość i wzajemną pomoc

👉 uświadamia, że sukces grupy zależy od zaangażowania wszystkich jej członków, a każdy wnosi do zespołu coś wartościowego

Współpraca to także moment, podczas którego uczniowie przekonują się, że w jedności siła oraz zaczynają dostrzegać, że współpraca oznacza mniej pracy dla każdego z osobna.

O tym jak ważna jest praca w losowo dobranych zespołach z naukowego punktu widzenia mówi także prof. Maciej Karwowski w podcaście w ramach projektu Kompas kreatywności. Zachęcamy do wysłuchania ( od 25 min.). Link do niego znajdziesz TUTAJ

Umiejętność współpracy jest bardzo ważną kompetencją potrzebną także w życiu dorosłym, dlatego w swojej codziennej pracy kładziemy duży nacisk na jej rozwijanie. Robimy to na różne sposoby. Oto przykłady:

👥wspólne korzystanie z materiałów plastycznych- uczy to dzielenia się, cierpliwego oczekiwania na swoją kolej, odpowiedzialności za wspólne pomoce; w przypadku materiałów papierniczych typu kolorowy papier, uczniowie często mogą wybrać kilkakrotnie ten sam kolor jaki lubią lub jaki im odpowiada, co w przypadku materiałów papierniczych na wyłączność, jest ograniczone z uwagi na określoną ilość kartek w danym kolorze. Często zdarza się, że ktoś np. lubi kolor niebieski a inny czerwony. W takim przypadku dostęp do ulubionego koloru jest znacznie większy z całego zestawu kartek całej grupy.

👥cotygodniowe losowanie miejsc przy stolikach- dzięki któremu uczniowie regularnie zmieniają sąsiadów siedzących obok nich. Z powodów organizacyjnych zawsze losowanie odbywa się w piątek po zakończonych zajęciach. Wtedy uczniowie przenoszą swoje materiały ze stolika na wylosowane miejsce by wszystko było przygotowane już na rozpoczęcie kolejnego tygodnia. Takie losowanie, które początkowo budziło wiele moich wątpliwości sprawdza się idealnie. Dzięki temu uczniowie mogą lepiej się poznać, uczy to ich otwartości na innych, z którymi często nie jest im „po drodze”, uczy to ich wzajemnej pomocy oraz kompromisu i współpracy z każdym.

W naszej codziennej pracy z uczniami dbamy o to by współpraca w losowo dobranych zespołach była codziennością. Początkowo w klasie pierwszej nie jest to łatwe, jednak z czasem uczniowie sami przekonują się, że dzięki współpracy to co robią przynosi wiele korzyści które oni sami zauważają a powierzone zadanie wykonane jest szybciej, każdy może coś wnieść swojego. Zwracam szczególną uwagę na tych uczniów, którzy są bierni, by byli włączani choć w minimalnym stopniu w zadanie grupy. W miarę upływu czasu uczniowie naśladują moje zachowania i jeśli nie mogą dojść do porozumienia w zespole odnośnie podziału obowiązków- sami robią losowanie wewnątrz grupy, podobne do mojego. Ponadto w poprzedniej mojej klasie zaobserwowałam, że już w klasie drugiej, kiedy dawałam czasem im możliwość samodzielnego doboru osób do zespołu- woleli by te zespoły były dobierane losowo. Po pewnym czasie obserwuję uczniów, którzy mimo, iż daję im wybór- proszą o losowanie zespołów.

Poniżej kilka sposobów na losowanie zespołów, w zależności od ilości jej członków.

1.     ✅1. Losowanie za pomocą szpatułek laryngologicznych

WARIANT 1

Na jednej krawędzi patyczka narysuj flamastrem kropkę w odpowiednim kolorze. Ilość kolorów jest uzależniona od ilości grup. Uczniowie losują patyczek. Wylosowany kolor oznacza przynależność do danej grupy.

WARIANT 2

Ustal na ile grup chcesz podzielić klasę oraz ilu osobowe mają być zespoły. Na patyczkach laryngologicznych napisz imiona uczennic/uczniów. Dyżurny/ inna wyznaczona osoba losuje po kolei osoby do poszczególnych drużyn.

2.    ✅2. Pudełka po jajkach niespodziankach

Do pudełek włóż karteczki z imionami uczennic/uczniów a następnie wybrana osoba losuje skład poszczególnych drużyn.

3.   ✅ 3. Kolorowe karteczki

Przygotowuj kolorowe karteczki- ilość kolorów jest dostosowana do ilości zespołów, natomiast ilość karteczek danego koloru jest uzależniona od ilości uczestników. Każdy wybiera sobie 1 karteczkę w wybranym przez siebie kolorze. Następnie poinformuj uczestników by utworzyli zespoły wg kolorów.

4.     ✅4. Losy

Przygotowuj tyle losów ile jest uczennic/uczniów. Na każdym zapisz cyfry-zawsze 2 karteczki mają te same numery, w ten sposób tworzą 2-osobowy zespół. Ilość karteczek z tym samym numerem jest uzależniony od liczebności zespołów.

5.    ✅  5. Co słyszysz?

Każdy z uczestników losuje ilustrację lub napis z wybranym warzywem lub owocem. Na umówiony sygnał każdy chodzi w różnych kierunkach i mówi nazwę warzywa/ owocu. Jednocześnie nadsłuchuje, kto wypowiada tę samą nazwę. Kiedy ją usłyszy-łączy się w parę, zespół.

W przypadku zwierząt- uczennice/ uczniowie wydają odgłosy tych zwierząt. Wcześniej warto uzgodnić na forum klasy jakie odgłosy wydają poszczególne  z nich.

W ten sposób można utrwalać też poznane zasady ortograficzne. Uczniowie/ uczennice losują wyraz z trudnością i chodząc po sali mówią go. Nadsłuchują kto mówi to samo. W ten sposób powstają zespoły.

6.     ✅ 6. Po nitce do kłębka

Przygotuj  pocięte kawałki włóczki, z których każdy ma ok.80 cm długości. Złóż je jedna na drugą trzymając je razem pośrodku. Uczennice/uczniowie stojąc w kole łapią ich końce. Osoba prowadząca puszcza włóczkę, a każdy kto trzyma tę samą włóczkę po przeciwnych jej końcach tworzy parę.

7.   ✅  7. Odliczanie

Uczniowie stają w jednym szeregu. Odliczają do 3. Wszystko zależy ile zespołów chcemy podzielić uczennice/ uczniów. Jedynki robią krok do przodu, trójki krok do tyłu. W ten sposób tworzą nam się 3 zespoły.

✅ 8. Trójki

U   Uczniowie dobierają się dowolnie po 3 osoby. Każda z osób w zespole ma numer 1,2 lub 3. Następnie wszystkie 1 tworzą zespół, dwójki tak samo i trójki też. W ten sposób mimo pierwotnego dowolnego doboru uczennic/uczniów tworzą nam się 3 nowe zupełnie zespoły.

9.     ✅ 9. Jedynki do jedynek

Uczniowie ustawiają się w jednym rzędzie. Jeśli jest ich 20, odliczają do 10. W ten sposób tworzą pary- jedynki łączą się w parę, dwójki…dziesiątki.

1    ✅ 10. Rzut monetą

W tym celu użyj dowolnej monety. Uczennice/uczniowie stoją jeden za drugim. Każdy podchodzi co ciebie osobno. Jeśli na monecie wypadnie orzeł-staje po jednej stronie, jeśli reszka-po przeciwnej. W ten sposób utworzą się 2 grupy. Pamiętaj, że jeśli połowa grupy stanie już po jednej stronie, wówczas musisz przerwać rzuty monetą i pozostałe osoby zasilą grupę przeciwną.

11 ✅11. Kule

Rozdaj każdemu kartkę/ gazetę. Uczennice/ uczniowie stają w jednym rządzie i odliczają do 4. Poproś, by na niej napisali swoją cyfrę- tę, która otrzymali przy odliczaniu. Następnie każdy zgniata kulę tak, by cyfra była niewidoczna. Kiedy kule będą gotowe uczennice/ uczniowie dzielą się na 2 dowolne zespoły lub podziel poprzez odliczanie. Oddziel zespoły skakanką, linką lub taśmą malarską. Daj sygnał do bitwy na śnieżki. Uczennice/uczniowie cały czas przerzucają śnieżki na stronę przeciwnej drużyny. Zabawa toczy się tak długo, aż nie dasz gwizdkiem sygnału do jej zakończenia. Każdy zespół liczy ilość kul. Zwycięża ten zespół, który ma najmniej kul po swojej stronie. Następnie każdy bierze 1 kulę, rozwija ją i sprawdza jaki ma numer. W ten sposób tworzą się 4 zespoły w zależności od napisanej cyfry.

1  ✅ 12. Szpaler

Uczestników musi być nieparzysta ilość. Jeśli nie jest, dołącz do zabawy. Pary stoją  jedna za drugą. Trzymają się za ręce, podnoszą je w górę, tworząc szpaler podobny do tych, które tworzy się na ślubach by para młoda mogła przejść pod nim. Osoba bez pary stoi na samym końcu, biegnie przez środek pod szpalerem i „porywa” jedną osobę z dowolnej pary stając z nią na samym  przodzie tak samo jak pozostali. Osoba, której partnerka/partner został mu odebrany- biegnie na sam koniec. Następnie biegnie pod szpalerem i zabiera komuś osobę z pary. Zabawa toczy się dalej. Po ok. 3-4 minutach na hasło STOP wszyscy zatrzymują się. Każda osoba z pary robi krok w bok. W ten sposób uzyskamy 2 zespoły lub w zależności od potrzeb osoby w parze tworzą 2-osobowe zespoły.

1   ✅13. Pary

Tym razem poproś uczniów by dobrali się parami i stanęli w jednym rzędzie. Poproś by w parach każdy zrobił krok w bok- jedna osoba w prawo, druga w lewo. W ten sposób otrzymasz 2 drużyny.

✅ 14. Rzut kostką

Podziel uczniów na 6 grup. W tym celu wykorzystaj kostkę do gry. Każdy po kolei wykonuje rzut kostką. Liczba oczek oznacza numer drużyny od 1 do 6 . W przypadku podziału na 5 zespołów osoba, która wyrzuci 6 oczek ma możliwość dodatkowego rzutu. Kiedy chcesz by każdy zespół miał po 5 osób i zdarzy się, że 5 osób wyrzuci już kostką 5 oczek, wówczas kolejne osoby, które wyrzucą 5 oczek mają dodatkowy rzut lub mogą wybrać drużynę.

✅15. Puzzle

Rozdaj wszystkim fragment puzzli. Następnie wszyscy chodzą po sali i szukają osób, które mają pasujące do niego elementy.  W ten sposób tworzą się 4-osobowe zespoły. 

Puzzle do losowania  zespołów znajdziesz  TUTAJ

✅16. Piotruś

Do losowania 2-osobowych zespołów potrzebne będą karty do gry typu Piotruś. Bierzemy tle par ile jest osób w grupie. Następnie spośród zestawu uczniowie losują kartę. Następnie  szukają drugiej osoby z taką samą kartą- pary. W ten sposób tworzą zespoły.

Zdarza się podczas zajęć ruchowych, że robię losowanie 2 drużyn za pomocą pierścionka, gumki, guzika... wszystkiego co małe, akurat mam przy sobie w kieszeni. Wtedy każdy po kolei podchodzi i losuje z dwóch zaciśniętych dłoni- w jednej mam ukryty przedmiot, druga dłoń jest pusta. W zależności od wylosowanego bądź nie przedmiotu-osoba trafia do jednej z drużyn. Jeśli w wyniku losowania połowa klasy jest już w jakiejkolwiek drużynie, bo np. osoby te wylosowały pierścionek, wówczas przerywam losowanie i pozostała część grupy zasila liczebnie drużynę przeciwną. Nigdy natomiast nie daję możliwości samodzielnego wyboru osób do drużyn moim uczniom typu: dwie osoby wybierają swoje drużyny. Powód? Zawsze wtedy uczniowie najsłabsi lub najmniej lubiani- zostaną wybierani na końcu, dlatego takich sytuacji unikam. 

Zachęcam do tego by dobierać losowo zespoły kiedy tylko jest to możliwe. Głęboko wierzę w moc tego typu działań, bo współpraca nie tylko sprzyja budowaniu relacji, ale  uczy trudnej sztuki kompromisu. To z kolei przekłada się na relacje oparte na dialogu, szacunku, empatii i tolerancji. Jestem głęboko przekonana, że te umiejętności w przyszłości przełożą się na zachowania uczniów i ich relacje w przestrzeni cyfrowej.

Czytaj więcej »

Wolontariat

Wolontariat jest jedną z najcenniejszych form aktywności społecznej, ponieważ uczy wrażliwości na potrzeby drugiego człowieka, odpowiedzialności, współpracy oraz zaangażowania na rzecz lokalnej społeczności. Działania wolontariackie kształtują postawy empatii, życzliwości i solidarności, a jednocześnie wzmacniają poczucie sprawczości dzieci. Dzięki nim uczniowie przekonują się, że nawet drobne działania mogą przynosić realną pomoc i pozytywnie wpływać na życie innych ludzi oraz otaczające środowisko.

Rok 2026 został ogłoszony Rokiem Wolontariatu, co podkreśla szczególną rolę działalności społecznej w wychowaniu najmłodszych. Jest to okazja do promowania idei niesienia bezinteresownej pomocy oraz zachęcania dzieci i młodzieży do aktywnego uczestnictwa w życiu szkoły i społeczności lokalnej.

Szczególne znaczenie ma rozwijanie postaw wolontariackich już na etapie edukacji wczesnoszkolnej. W tym wieku dzieci chętnie angażują się we wszelkiego rodzaju działania. W jakim stopniu będą aktywne- zależy od nas dorosłych. Wystarczy oddać im sprawczość.  Bo to nie bezpośrednio osobowość nauczyciela wpływa na zaangażowanie uczniów, ale oddanie im sprawczości. Najmłodsi uczą się dostrzegania potrzeb innych, współpracy oraz odpowiedzialności za wspólne dobro. Nowa podstawa programowa edukacji wczesnoszkolnej wskazuje na potrzebę kształtowania postaw społecznych i obywatelskich oraz stwarzania uczniom możliwości podejmowania działań na rzecz innych osób i środowiska. Zwraca też uwagę na aktywne uczestnictwo uczniów w życiu klasy, szkoły i społeczności lokalnej, w tym na angażowanie ich w działania o charakterze wolontariackim i społecznym.

Poniżej przedstawiamy propozycje działań wolontariackich, które mogą być realizowane przez uczniów klas I–III:

• udział w zbiórkach żywności, środków higienicznych i artykułów szkolnych dla potrzebujących,

• organizowanie kiermaszy charytatywnych i przygotowywanie własnoręcznie wykonanych prac na cele dobroczynne,

• wykonanie stroików świątecznych dla Seniorów

• pomoc w przygotowaniu spotkania świątecznego dla Seniorów

• udział w akcjach na rzecz schronisk dla zwierząt poprzez zbiórkę karmy, koców czy zabawek,

• przygotowywanie kartek okolicznościowych, laurek i drobnych upominków dla seniorów, osób samotnych lub pacjentów szpitali,

• uczestnictwo w akcjach ekologicznych, takich jak sprzątanie okolicy szkoły, sadzenie roślin czy zbiórka surowców wtórnych,

• pomoc młodszym kolegom i koleżankom w codziennych szkolnych obowiązkach oraz wspieranie nowych uczniów w adaptacji,

• organizowanie klasowych inicjatyw promujących życzliwość, koleżeństwo i wzajemną pomoc

• przygotowanie upominków dla dzieci przebywających w szpitalu-leczonych onkologicznie

Działania związane z wolontariatem wynikają z nowej podstawy programowej. Ściśle wpisują się one zarówno w  kompetencje fundamentalne, jak i przekrojowe. Podejmowanie takich działań rozwija u dzieci empatię, odpowiedzialność, umiejętność współpracy oraz przekonanie, że każdy – niezależnie od wieku – może mieć pozytywny wpływ na otaczający świat. Wolontariat staje się dzięki temu nie tylko formą niesienia pomocy, ale również ważnym elementem wychowania do aktywnego, odpowiedzialnego i świadomego uczestnictwa w życiu społecznym. Stąd też tego typu działania wolontariackie są ważnym elementem naszego programu nauczania RAZEM. Wkrótce nasze pierwsze działania z uczniami, o których będziemy informować.

Czytaj więcej »

Ocena funkcjonowania

Zgodnie z rozporządzeniem MEN z dnia 2 marca 2026 roku w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych do szkół wszedł obowiązek dokonywania oceny funkcjonowania ucznia ( § 7 i 8 rozporządzenia). 

Dotyczy ona:  

👉mocnych stron ucznia, 

👉jego możliwości,

👉 jego trudności,

👉mówi o jego talentach.

Ocena funkcjonowania nie dotyczy każdego ucznia, ale tego który spełnia określone warunki:

📌uczeń ma wykonywane badanie w poradni 

📌na prośbę rodzica

📌mamy pewne obawy co do jego funkcjonowania i chcemy je potwierdzić lub im zaprzeczyć

📌uczeń ma orzeczenie a kończy etap edukacyjny i rozpoczyna nowy.

Oceny funkcjonowania dokonują wszyscy nauczyciele i specjaliści pracujący z danym uczniem. Może też wykonać ją rodzic. Dobrym narzędziem do przeprowadzenia oceny funkcjonalnej jest proponowane przez MEN. Link do niego znajduje się TUTAJ

Na podstawie oceny funkcjonowania nauczyciel przygotowuje opinię o funkcjonowaniu ucznia. Więcej informacji na ten temat znajdziesz  TUTAJ  TUTAJ oraz TUTAJ

  .

Czytaj więcej »