Metoda Word Cafe

Nadal pozostajemy w kręgu tematycznym "Nasi bliscy". Wczoraj na zajęciach z uczniami pracowaliśmy m.in. metodą Word Cafe. Na czym ona polega?

Cały zespół podzielony został na losowo na równoliczne grupy. Grupy losowała osoba, która w tym tygodniu w przydziale tygodniowych obowiązków ma: rozdawanie uczniom prac oraz losowanie zespołów. Poprosiłam by każdy zespół wybrał swojego szefa. Miałam na myśli moderatora, jednak uczniów poprosiłam by wybrali swojego szefa. W niektórych zespołach każdy chciał być szefem, więc zaproponowałam im by go wybrali poprzez losowanie. Sami wpadli na pomysł, że zrobią to za pomocą zabawy Kamień-Papier-Nożyce. Tak też zrobili. Każda grupa otrzymała jedno z zadań:

✅ Do czego potrzebni są nam bliscy: rodzice/ dziadkowie?

✅Do czego potrzebni są nam bliscy: rodzeństwo/ koleżanki/ koledzy?

✅Do czego potrzebni są nam bliscy: ciocia/ wujek/ kuzynka/kuzyn?

Zespoły przez 8 minut (tyle im wystarczyło) pracowały nad tym problemem, spisywali w formie piktogramów swoje pomysły. Dodatkowo by widzieli upływający czas i ile im go jeszcze zostało-stawiam w widocznym miejscu zegar demonstracyjny z zaznaczonym czasem zakończenia zadania. W każdej chwili mogą na niego zerknąć i porównać z zegarem na ścianie ile jeszcze im zostało czasu. Po upływie wyznaczonego czasu przy stoliku pozostał szef (moderator) a pozostałe osoby miały za zadanie przejść do innego stolika. Każdy mógł iść w inne miejsce.Tam, szef (moderator) relacjonował nowym członkom zespołu co poprzedni zespół już wypracował. Po tej części nowi członkowie zespołu mogli dodać swoje nowe pomysły, zmodyfikować. Nad całością czuwał szef, bo mogło się okazać, że to ten sam pomysł, który już został spisany przez poprzedni zespół, tylko inaczej został nazwany/ sformułowany. Tym razem zespół miał na zadanie 5 minut. Po upływie tego czasu nastąpiła kolejna zamiana. Moderator nadal pozostał niezmienny. Tym razem zespól otrzymał na wykonanie zadanie- dopisanie swoich pomysłów 3 minuty. Po upływie tego czasu każdy wrócił do swojego zespołu. Wtedy szef/ moderator opowiedział swojej drużynie, co zostało wypracowane/ dopisane przez innych członków zespołu, którzy dochodzili do tego stolika w kolejnych rundach. Na koniec moderatorzy, z pomocą swoich zespołów zrelacjonowali na forum klasy co wypracowali.

Praca przebiegała bardzo sprawnie i z zaangażowaniem wszystkich uczniów. Pojawiła się jednak "mała rysa". W jednym z zespołów wybrano lidera poprzez zabawę Kamień-Papier-Nożyce. Jednak w trakcie pracy jedna z osób silnych osobowościowo wymusiła zmianę szefa na siebie. Niestety zwróciłam na to uwagę dopiero kiedy zespoły na koniec relacjonowały to co wypracowały. Rozmawiałam z nimi na ten temat i następnym razem będę bardziej czujna, by nikt nie narzucał swojej woli innym.

Tego dnia zastanawialiśmy się także wspólnie w czym dzieci/rodzice/dziadkowie są do siebie podobni a czym się różnią. Przyznam, że kilka razy mnie zaskoczyli swoją wiedzą i obserwacjami.

Przy okazji toczyła się dyskusja, bo pojawiały się takie sformułowania:

👉Dorośli nie mogą się bawić.

Byli tacy, którzy twierdzili" Ale mój tata się ze mną bawi"

👉Moja babcia ma sztuczne zęby.

A moja nie ma.

👉Dorośli nie jeżdżą na rowerze.

Nieprawda-mój tata jeździ.

👉Moja prababcia jest wyższa od mojej babci.

Tutaj była "mała" lekcja anatomii, oglądaliśmy swoje kręgosłupy i rozmawialiśmy dlaczego sylwetka niektórych starszych ludzi jest pochylona. Było więc także o kręgach.

I na koniec rozbawił nas nieco Pan wuefista, który niespodziewanie wszedł do sali i słysząc naszą rozmowę powiedział: Wiecie jaka jest różnica między dziećmi a dorosłymi? Różnica jest taka, że jak rano wstajecie z łóżka to nic was nie boli a nas dorosłych tak :)

Czytaj więcej »

Rozmowy trójstronne

Rozmowy trójstronne z udziałem rodzica, ucznia i nauczyciela stanowią ważny element wspierania rozwoju każdego ucznia.

Podczas takich spotkań wspólnie analizujemy jego postępy edukacyjne, osiągnięcia oraz obszary wymagające dalszej pracy. Szczególną uwagę poświęcamy dostrzeganiu mocnych stron ucznia, na których można wiele zbudować, docenianiu jego wysiłku i postępów, a także wzmacnianiu poczucia własnych kompetencji i poczucia własnej wartości. Zwracamy także nacisk na to, by rozmowa ta była szczera, bez “lukrowania” i fałszowania rzeczywistego obrazu wiedzy, umiejętności ucznia dbając o szacunek i przyjazną atmosferę tych spotkań. Dlatego często towarzyszą tym spotkaniom pytania:

👉Zastanówmy się jak można to wykorzystać…

👉Co możesz zrobić/ jak możemy ci pomóc by to zmienić?

👉W jaki sposób można …

👉Warto spróbować skorzystać z …

Istotnym elementem rozmowy trójstronnej jest aktywny udział ucznia oraz przejście od sformułowania "nie wiem" do "jeszcze nie wiem, ale się nauczę". W ten sposób uczeń ma:

✅możliwość przedstawienia własnej perspektywy

✅podzielenia się swoimi refleksjami

✅wskazania swoich sukcesów i trudności

✅przekonanie, że jeszcze czegoś nie wiem, ale wszystko przede mną

✅współdecydowania o kierunkach jego dalszej pracy i rozwoju.

Naszą rolą jest moderowanie rozmową tak by przebiegała w miłej, przyjaznej atmosferze. Warto zadbać także o to, by wspólnie w uczniem usiąść w kręgu lub też obok niego.

Z doświadczenia wiemy, że podczas rozmów trójstronnych niektórzy uczniowie mają zbyt niską samoocenę i zaniżają swoje możliwości/ umiejętności. Są też i tacy uczniowie, którzy zawyżają swoje wiadomości/ możliwości/ umiejętności. W takich sytuacjach naprowadzamy naszych uczniów pytaniami:

Przypomnij sobie dzisiejszy dzień w szkole. Jak poradziłaś/ poradziłeś sobie podczas obliczeń? Co się udało? W czym potrzebowałaś/ potrzebowałeś wsparcia? Co pomogło ci w obliczeniach?

Jeśli to nie pomaga- zadajemy kilka zadań, prosimy np.: o pamięciowe przedstawienie sumy dwóch liczb, prosimy o przeczytanie fragmentu tekstu...W takich sytuacjach oprócz pytań sprawdza się w naszej pracy również analiza prac uczniowskich. Prosimy wtedy by uczniowie pokazali swoje prace plastyczne/ otwieramy zeszyt na konkretnej stronie i analizujemy konkretne zadania ucznia np.: pod kątem pisma. Zadajemy wtedy pytania: Czy litery w wyrazach łączą się w wyrazy? (dotyczy to początkowego etapu nauki pisania). Co sądzisz o trzymaniu się w liniaturze? Jak wygląda estetyka twojego zeszytu? Czy pismo jest czytelne? Niekiedy prosimy by uczeń przeczytał nam fragment tego co napisał- zdarza się, że sam nie może przeczytać.

Rozmowy trójstronne mają tę zaletę, że to uczeń z rodzicem i nauczycielem wyznacza konkretne, realistyczne cele oraz działania, które będą sprzyjały osiąganiu kolejnych sukcesów edukacyjnych ucznia. Rozmowy takie są nastawione na jego rozwój.

Regularność rozmów trójstronnych ma kluczowe znaczenie dla budowania trwałych nawyków refleksji nad własnym rozwojem. Kiedy uczeń czuje się współodpowiedzialny za proces uczenia się i ma realny wpływ na wyznaczane cele oraz podejmowane działania, wzrasta jego poczucie sprawczości. To z kolei sprzyja budowaniu odporności psychicznej, bo rozwija jego:

✅wytrwałość

✅umiejętność radzenia sobie z trudnościami

✅gotowość do podejmowania wyzwań

✅przekonanie, że własnym zaangażowaniem może wpływać na osiągane rezultaty.

Jak praktycznie podejść do tego typu spotkań? Poniżej kilka wskazówek dla rozmów trójstronnych:

a) w klasie 1

1. Przygotuj kartkę formatu A3.

2. Oprócz krótkich sformułowań słownych, karta musi zawierać dużo piktogramów, łatwych do odczytania także przez ucznia, który jeszcze nie czyta.

3. Z uwagi na wizualny charakter karty, w ciągu roku szkolnego uczeń ma 3 takie karty (wrzesień-październik/ styczeń/czerwiec).

Piktogramy muszą być czytelne dla uczestników rozmowy i nie musi być ich dużo. Niekiedy 1 piktogram to kilka informacji.

b)w klasie 2 i 3 :

1. Przygotuj kartę formatu A3 z podziałem na mocne strony/ słabe strony/ jakiego wsparcia i od kogo uczeń oczekuje (z użyciem skrótów R-rodzic, P-pani/pan). Karta musi być prosta wizualnie.

2. Karta podzielona jest na 3 części (rozmowa we wrześniu/ styczniu/ czerwcu).

3. Wypełniamy wspólnie kartę z zachowaniem zasady, że każde sformułowanie misi być poddane wspólnej ocenie i krytycznej analizie pod kątem realności danego stwierdzenia. Rodzic-uczeń-nauczyciel mogą mieć różne perspektywy. Dopuszcza się poniższą alternatywę zapisu: Przygotuj długopisy w trzech kolorach. Najpierw kolor wybiera uczeń, potem rodzic, na końcu nauczyciel. Warto unikać koloru czerwonego pamiętając, że kolor: 👉czerwony pobudza i przyspiesza reakcje wizualno-werbalne,  👉 zielony  pozostawia najtrwalsze ślady w pamięci,  👉żółty i pomarańczowy działa podobnie jak czerwony, choć mniej intensywnie,  👉 niebieski i czarny wzbudzają niechęć i działają hamująco *. W wybranym przez siebie kolorze na karcie każdy zapisuje/ rysuje swoje obserwacje/ spostrzeżenia.

4. Jeśli np. uczeń wybierze kolor zielony i  napisze “płynnie w szybkim tempie czytam”. Rodzic (np. wybrał kolor niebieski- jeśli się z tym stwierdzeniem zgadza- stawia na niebiesko kropkę obok stwierdzenia  “płynnie w szybkim tempie czytam”. Jeśli nie zgadza się z tym stwierdzeniem- pisze w części “słabe strony”: “w wolnym tempie czyta, zniekształcając wyrazy”. Wtedy obok tego stwierdzenia pojawia się informacja jak należy nad tym dalej pracować.

5. Na sam koniec odczytujemy całość wypracowanego dokumentu, piszemy datę, wszyscy się podpisują.

6. W przypadku uczniów niepiszących- całość dokumentu powinna być wsparta piktogramami. Uczniowie wykonują wtedy piktogramy, dorośli piktogramy+wyrazy(hasła).

7. Rozmowy trwają ok.10-20  min.

8. Podczas spotkania w styczniu i czerwcu analizujemy to co udało się poprawić/ lub co uległo pogorszeniu w stosunku do poprzedniego spotkania.

Przykładowe wzory kart do pobrania znajdziesz TUTAJ

Systematyczne prowadzenie takich spotkań pozwala uczniowi stopniowo rozwijać umiejętność świadomego kierowania własnym procesem uczenia się, planowania działań, monitorowania postępów oraz wyciągania wniosków z podejmowanych doświadczeń. Dzięki temu wzrasta jego poczucie współodpowiedzialności za własną naukę, uczniowie doświadczają sprawczości oraz wzrasta motywacja do konsekwentnego wprowadzania zmian prowadzących do rozwoju ucznia. Warto pamiętać, że nie zawsze ważny jest efekt końcowy ile sam proces i podejmowane działania.

Na temat rozmów trójstronnych znajdziesz wpisy TUTAJ TUTAJ TUTAJ

*Krzyżyk, D. (2025). Efektywne nauczanie ortografii. W: M. Murawska & M. Gołębiowski (red.), Quasipoprawny czy quasi poprawny, czyli o zmianach w pisowni polskiej (s. 10–16). Ośrodek Rozwoju Edukacji

oraz

*Mitrinowicz-Modrzejewska, M. (1963). Fizjologia i patologia głosu, słuchu, mowy. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich

Czytaj więcej »

Nauczanie zintegrowane a korelacja na przykładzie lektury

Edukacja wczesnoszkolna to czas, w którym nauczanie ma charakter zintegrowany, skoncentrowany wokół rozwijania kompetencji fundamentalnych:

oraz kompetencji przekrojowych

Podstawa programowa z 11 marca 2026 r. obejmuje 8 zintegrowanych edukacji:

Edukacja wczesnoszkolna ma charakter zintegrowany, co oznacza stwarzanie sytuacji sprzyjających nabywaniu przez uczniów różnorodnych doświadczeń, które rozwijają szeroką, rozległą, choć nieco ogólną wiedzę. Wiedza ta, co należy podkreślić, nie zawsze jest pogłębiona. Umożliwia ona jednak uczniom wykorzystywanie jej w różnych sytuacjach edukacyjnych a także pozaszkolnych.

Zobrazuję to na przykładzie:

Aktualnie rozmawiamy z klasie o lekturze "Praktyczny Pan" Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel. Książka ta jest pretekstem do rozmowy na temat:

✅emocji

✅stresu

✅wykresów

✅korzystania z instrukcji 

✅kotach

✅praktycznych przedmiotów

Stąd też wsród naszych działań i zaproponowanych naszym uczniom aktywności pojawiła się:

👉sposobach radzenia sobie ze stresem i przygotowaniu leków antystresowych. Więcej na ten temat przeczytasz TUTAJ

👉formułowania instrukcji i pracy zgodnie z instrukcją. I w tym przypadku przydało się krytyczne myślenie. Więcej na ten temat przeczytasz TUTAJ

👉rozmowy na temat życia i zwyczajów kotów. Uczniowie kolejny raz samodzielnie przygotowywali notatki graficzne, ucząc się robienia map myśli. Na podstawie notatek mają przygotować ustną wypowiedź na temat kotów. W ten sposób uczą się jak efektywnie się uczyć.

👉praktycznych przedmiotów. Więcej na ten temat znajdziesz TUTAJ

👉graficznego przedstawiania danych

👉w ramach zajęć artystycznych (plastyka) uczniowie malowali manula. Każdy musiał sobie wyobrazić jak manul wygląda. Wszystko dlatego, że też należy do rodziny kotów a właśnie o rodzinie kotów rozmawialiśmy. Przed przystąpieniem do pracy uczniowie otrzymali kryteria jej oceny, a na koniec każdy dokonywał samooceny. A oto wyobrażenie manula uczniów w Gliczarowie Górnym:

👉umiejętność współpracy w losowo dobranych zespołach

👉doskonalenia umiejętności stawiania pytań problemowych, póki co z pomocą nauczyciela. Jednym z nich było "Po co nam rodzina"? Zwieńczeniem tych rozmów było wykonanie przez uczniów lapbookówi samodzielne podsumowanie pracy oraz wykorzystania własnej strategii działania. Więcej na ten temat znajdziesz TUTAJ

Natomiast jeśli wśród naszych aktywności byłoby:

👉omawianie lektury, gdzie w roli głównej postawiłybyśmy kota

👉podczas edukacji matematycznej uczniowie przeliczaliby koty

👉podczas edukacji artystycznej uczyliby się piosenki o kocie i wykonali kota według szablonu

...wówczas mielibyśmy do czynienia z korelacją. A korelacja to nie integracja.

Czytaj więcej »

Spotkanie z Praktycznym Panem

Wspólnie z naszymi uczniami omawiamy książkę "Praktyczny Pan" Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel. To książka o dużych walorach dydaktycznych. Proponujemy naszym uczniom wiele aktywności, podczas których realizujemy założenia podstawy programowej.

W obszarach:  

Uczniowie z Gliczarowa Górnego zrobili tosty według instrukcji otrzymanej od uczniów z Warszawy.

Zanim jednak to nastąpiło, sami stwierdzili, że "coś tu nie gra", bo toster musi być nagrzany zanim włożymy do niego tosty. I tak też zrobili. Włączyli zatem krytyczne myślenie. 

A  z tymi tostami to było tak:

Kiedy powiedziałam uczniom, że musimy przygotować dla uczniów z Warszawy instrukcję, dodałam też "a jutro jak nam prześlą instrukcję- podzielimy się kto co przynosi i kolejnego dnia zrobimy tosty". I moje zdziwienie było wielkie, kiedy następnego dnia przynieśli wszystko co było potrzebne do zrobienia tostów. A wszystko dlatego, że zakodowali sobie informację "robimy tosty". Natomiast o ćwiczeniach grafomotorycznych, które mieli do domu-zapomniała połowa klasy :) Plus jest taki, że rodzice bez mojej aktywności sami potrafili wszystko zorganizować!!!

Uczniowie z Warszawy otrzymali następującą instrukcję od uczniów z Gliczarowa Górnego:

Instrukcja była doskonale przygotowana, bo nie mieliśmy problemu, żeby przygotować 25 tostów!!!

Czytaj więcej »

Jaki mam rozmiar buta?

 Dziś okazało się, że nie wszyscy wiemy, jaki mamy rozmiar buta.  Wpadliśmy więc na pomysł, żeby sprawdzić to na metce znajdującej się przy języku buta. I tu pojawiło się kolejne odkrycie – rozmiary butów oznaczane są inaczej w różnych częściach świata! Znaleźliśmy m.in. rozmiar europejski oznaczony skrótem EU, amerykański US czy brazylijski BR.

To było bardzo ciekawe doświadczenie – odczytywaliśmy informacje z metek, porównywaliśmy oznaczenia i sprawdzaliśmy, jaki właściwie nosimy rozmiar buta.  A przy okazji przekonaliśmy się, że matematyka i czytanie informacji są z nami nawet wtedy, gdy… zakładamy buty!

Czytaj więcej »

Produkujemy leki przeciwstresowe

Kolejna aktywność związana z pracą z lekturą za nami. Tym razem przyjrzeliśmy się zachowaniom Praktycznego Pana z  książki "Praktyczny Pan" Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel. Główny bohater był człowiekiem praktycznym i nie zajmował się "głupotami" takimi jak wąchanie kwiatów czy też puszczanie latawców. Nasi uczniowie zastawiali się czy rzeczywiście są to "głupoty" do niczego nikomu niepotrzebne. Przy okazji sprawdzaliśmy też praktyczność różnych przedmiotów, które każdy  przyniósł do szkoły.

Sama definicja słowa "praktyczny" była dla uczniów wyzwaniem, natomiast praktyczny jej wymiar nie.

Główny bohater naszej lektury brał leki przeciwstresowe Relaxinum. Zastanawialiśmy się w swoich klasach  nad skutkami zażywania leków (plusy i minusy). W dalszej części szukaliśmy innych, naturalnych i już sprawdzonych sposobów walki ze stresem, bardziej zdrowych dla organizmu. Spisaliśmy je wspólnie na tablicy, bo póki co tego typu praca indywidualna sprawia uczniom kłopot. Pojawiły się m.in. takie pomysły jak:

👉spacer 

👉słuchanie śpiewu ptaków

👉przytulas do mamy i taty

👉rozmowa

👉maskotka/ poduszka

👉zwierzątko

👉 sen

👉odpoczynek na kanapie/ fotelu/hamaku

👉zjedzenie i wypicie czegoś pysznego

👉gra w piłkę
Następnie w losowo dobranych zespołach nasi uczniowie "produkowali" lek przeciwstresowy. Na pudełkach oprócz nazwy leku trzeba było narysować wybrane składniki zapisane na tablicy lub też dodać inne propozycje. Zakończeniem uczniowskich aktywności była prezentacja leków na forum klasy.

Takie działania sprzyjają lepszemu zapamiętywaniu, bowiem w móżdżku znajduje się plan ruchu potrzebny podczas czytania, jak i pisania. Robiąc samodzielne notatki w dowolnej formie, ale z zaangażowaniem ruchu ręki podczas pisania/ rysowania, lepiej i trwalej zapamiętujemy, ponieważ pozostają bardziej trwałe ślady pamięciowe, niż w przypadku podkreślania notatek, czy też zakreślania. 

Oto efekty pracy naszych uczniów:

Aktywność ta miała uświadomić uczniom w jaki sposób zachować higienę zdrowia psychicznego czerpiąc z naszych naturalnych zasobów. "Leki" pozostają na  naszej klasowej wystawie w sali, by w dowolnej chwili móc po niego sięgnąć i zażyć go w razie potrzeby.

Czytaj więcej »

Start z Asami Internetu

 Jak zacząć rozmowę z uczniami o bezpieczeństwie w Internecie? My zaczęliśmy od ciastka. W programie Asy Internetu taki ciastek to świetny pomysł na rozpoczęcie rozmowy o cyfrowym świecie. Dzieci zastanawiały się: co już wiem, jakie znam gry, aplikacje i strony, co lubię najbardziej, co wiem o bezpieczeństwie w internecie i czego chciałbym/chciałabym się jeszcze dowiedzieć?

Okazało się, że pierwszaki wiedzą już naprawdę sporo! Znają YouTube, Netflix, Paint i oczywiście różne gry – zdecydowanym faworytem został Minecraft. Dużo rozmawialiśmy też o bezpieczeństwie: ochronie haseł, niewrzucaniu informacji o sobie czy niepokazywaniu swojej twarzy nieznajomym.

A czego chcą się dowiedzieć? Poznać nowe aplikacje – umówiliśmy się, że będziemy odkrywać takie, które mogą nam pomóc w nauce. I koniecznie sprawdzić… ile właściwie jest wszystkich filmów na Netflixie!

Czytaj więcej »